ЗАСТОСУВАННЯ ШТУЧНОГО ІНТЕЛЕКТУ І ЦИФРОВИХ АВАТАРІВ ДЛЯ ПІДГОТОВКИ НАВЧАЛЬНИХ КУРСІВ У ВИЩІЙ ОСВІТІ ТА ПІДВИЩЕННІ КВАЛІФІКАЦІЇ

Автор(и)

  • Володимир Михайлович Кобися кандидат педагогічних наук, доцент, завідувач кафедри цифрових технологій і професійної освіти, Вінницький державний педагогічний університет мені Михайла Коцюбинського, м. Вінниця, Україна https://orcid.org/0000-0001-8865-2916
  • Алла Петрівна Кобися кандидат педагогічних наук, доцент, доцент кафедри кафедри цифрових технологій і професійної освіти, Вінницький державний педагогічний університет мені Михайла Коцюбинського, м. Вінниця, Україна https://orcid.org/0000-0001-5075-7747

DOI:

https://doi.org/10.31652/2412-1142-2025-78-461-470

Ключові слова:

вища освіта, штучний інтелект, цифровий аватар викладача, адаптивне навчання, навчальні курси

Анотація

У статті проаналізовано підходи до трактування поняття «штучний інтелект», охарактеризовано розвиток та впровадження технологій штучного інтелекту в систему освіти, описано групи сервісів штучного інтелекту, спрямованих на організацію і здійснення освітнього процесу, зорієнтованих на використання здобувачами освіти та викладачами; визначено основні властивості штучного інтелекту, визначено найбільш відомі технології штучного інтелекту: машинне навчання, глибинне навчання, експертні системи, нейронні мережі, оброблення природної мови. Проаналізовано можливості використання технологій штучного інтелекту у різних галузях діяльності людини, охарактеризовано сервіси, на основі штучного інтелекту, які може використовувати викладач у своїй професійній діяльності. Особливу увагу звернуто на технологію створення цифрових аватарів, охарактеризовано фізичну і технологічну складові цього процесу. Проаналізовано технології, що використовуються для створення сучасного цифрового аватара: Deep Learning (глибинне навчання), Computer Vision (комп’ютерне бачення), Natural Language Processing і Natural Language Understanding, Генеративні нейромережі, Text-to-Speech і Speech-to-Text технології. Детально охарактеризовано типи віртуальних асистентів: статичні аватари, анімовані цифрові моделі, інтелектуальні інтерактивні аватари, гіперреалістичні цифрові двійники, цифрові бренд-амбасадори. Описано можливості використання цифрових автарів для підготовки навчальних курсів у вищій освіті, самоосвіті, підвищенні кваліфікації, перепідготовці, освіті впродовж життя. Визначено перспективні напрями подальших досліджень, які пов’язані із розвитком у здобувачів освіти мотивації до навчання, бажанням здобувати знання використовуючи різноманітні сучасні засоби з використання сучасних високотехнологічних підходів.

Завантажити

Дані для завантаження поки недоступні.

Посилання

Drach I., Petroe O., Borodienko O., Regeilo I., Bazelyuk O., Bazelyuk N., Slobodyanyuk O. The use of artificial intelligence in higher education. International scientific journal "Universities and Leadership". № 15. 2023. 66-82. https://doi.org/10.31874/2520- 6702-2023-15-66-82.

McCarthy J., Minsky M. L., Rochester N., Shannon C. E. A Proposal for the Dartmouth Summer Research Project on Artificial Intelligence, August 31, 1955. AI Magazine, 2006. 27(4), 12. https://doi.org/10.1609/aimag.v27i4.1904

Turing A. M. Computing Machinery and Intelligence. Mind. 1950. Vol. 49. No. 236. P. 433-460. DOI: https://doi.org/10.1093/mind/LIX.236.433

Newell A., Shaw C., Simon H. Report on a General Problem-Solving Program. Proceedings of the International Conference on Information Processing. 1959. P. 256–264.

Robinson J. A machine-oriented logic based on the resolution principle. Journal of the ACM (JACM). 1965. Vol. 12. No. 1. P. 23–41. DOI: https://doi.org/10.1145/321250.321253

Weizenbaum J. ELIZA a computer program for the study of natural language communication between man and machine. In Communication of the ACM. 1966. Vol. 9. No. 1. P. 36-45. DOI: https://doi.org/10.1145/365153.365168.

Rubin P. A Conversation with Jaron Lanier, VR Juggernaut. The Wired: website. 2017. URL: https:// www.wired.com/story/jaron-lanier-vr-interview.

Biocybernetics by Mykola Amosov. Information Technologies in Ukraine: Histories and Personalities: website. http://ua.uacomputing.com/stories/nikolay-amosovs-bio-cybernetics

Hinton G., Osindero S., Teh Y. A fast learning algorithm for deep belief nets. Neural Computation. 2006. Vol. 18. P. 1527–1554. DOI: https://doi.org/10.1162/neco.2006.18.7.1527

Fukuyama F. Political order and political decay: from the industrial revolution to the globalization of democracy. New York : Farrar, Strauss and Giroux, 2014. 672 p.

Bhutoria A. Personalized education and artificial intelligence in the United States, China, and India: A systematic review using a human-in-the-loop model. Computers and Education: Artificial Intelligence. 2022. 3. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2022.100068

Baidoo-Anu D., Owusu Ansah l. Education in the Era of Generative Artificial Intelligence (AI): Understanding the Potential Benefits of ChatGPT in Promoting Teaching and Learning. Journal of AI. 2023. № 7(1). Р. 52–62.

Vdovichenko I. N., Khotskina V. B. Intelligent systems: a textbook. Kryvyi Rih: State University of Economics and Technologies, 2023. 187 р.

Mokin V. B., Dratovany M. V. Data Science: Machine Learning and Data Mining: Textbook. Vinnytsia: VNTU, 2024. 263 р.

Deng L., & Yu D. Deep learning: methods and applications. Foundations and trends in signal processing.2014. Vol. 7 (3-4). P. 197–387.

Nechyporenko Yu. L. Artificial intelligence, expert systems and knowledge bases in vocational education: electronic training course. Bila Tserkva, BINPO DZVO "UMO" NAPS of Ukraine, 2023. 41 р.

Tereykovsky I. A., Bushuyev D. A., Tereykovskaya L. O. Artificial neural networks: basic provisions: a textbook. Kyiv: Igor Sikorsky Kyiv Polytechnic Institute. 2022. 132 р.

Zgurovsky M. Z. Natural Language Processing: a textbook. Kyiv: Igor Sikorsky Kyiv Polytechnic Institute, 2025. 229 р.

Hrytsenchuk O. The use of artificial intelligence in education: trends and prospects in Ukraine and abroad. Bulletin of the UNESCO Department "Continuing Professional Education of the 21st Century". Issue 10 (2024). P. 152-161.

Digital avatars: the future that has already arrived and is transforming our world. ChatGPT Academy. https://www.chatgptacademy.online/nejromerezhi/czyfrovi-avatary-majbutnye-yake-vzhe-nastalo-i-transformuye-nash-svit.

Bobro N. Intelligent data processing technologies as a basis for modeling digital avatars in the educational environment. Kyiv Economic Scientific Journal, № 10. 2025. Р.7-13. https://doi.org/10.32782/2786-765X/2025-10-1

Завантаження

Опубліковано

2025-10-27

Номер

Розділ

Статті

Як цитувати

Кобися, В. М., & Кобися, А. П. (2025). ЗАСТОСУВАННЯ ШТУЧНОГО ІНТЕЛЕКТУ І ЦИФРОВИХ АВАТАРІВ ДЛЯ ПІДГОТОВКИ НАВЧАЛЬНИХ КУРСІВ У ВИЩІЙ ОСВІТІ ТА ПІДВИЩЕННІ КВАЛІФІКАЦІЇ. Modern Information Technologies and Innovation Methodologies of Education in Professional Training Methodology Theory Experience Problems, 78, 461-470. https://doi.org/10.31652/2412-1142-2025-78-461-470