Анотація
Метою статті є аналіз наукових підходів до питання розвитку компетентностей студентів, зокрема майбутніх вчителів іноземних мов. Були визначені такі завдання дослідження: дати визначення поняттю «компетентність вчителя»; проаналізувати класичні педагогічні підходи до впровадження системи розвитку компетентностей, викладені в наукових працях зарубіжних та вітчизняних авторів. Огляд літератури дав змогу визначити базове поняття компетентності вчителя. У статті описано п’ять стратегій поетапного педагогічного підкріплення на метакогнітивному, когнітивному та афективному рівнях, запропонованих Ван де Полом та ін. Крім того, у роботі викладено концепцію навчання студентів, спрямовану на підвищення їхньої залученості, запропоновану Лі та Ханнафіном. У статті наведено детальний опис дидактичної моделі Д. Меррілла, яка розглядається як інструмент для впровадження систематичних підходів, орієнтованих на студента. Підкреслюється, що ефективне навчання зосереджується насамперед на вирішенні реальних проблем і складається з п’яти послідовних етапів. Як приклади моделей поетапного розвитку компетентностей майбутніх вчителів було розглянуто структурно-логічні схеми, розроблені українськими педагогами.
Посилання
Babenko T. (2015) Formuvannia doslidnytskykh umin i navychok studentiv medychnoho koledzhu u protsesi proiektnoi diialnosti. [Developing Research Skills and Abilities in Medical College Students Through Project-Based Learning]. : dys. … kand. ped. nauk. [in Ukrainian]
Bondar H., Pavliuk V. (2022) Osnovy profesiinoi kompetentnosti vchytelia inozemnoi movy. [Fundamentals of Professional Competence for Foreign Language Teachers]. Aktualni pytannia humanitarnykh nauk. 217-222. [in Ukrainian]
Borsuk K. (2012) Osoblyvosti zastosuvannia teorii uchinnia pro poetapne formuvannia rozumovykh dii u protsesi navchannia inozemnoi movy. [Features of Applying the Learning Theory of the Staged Formation of Mental Actions in the Process of Foreign Language Instruction] Visnyk Natsionalnoi akademii Derzhavnoi prykordonnoi sluzhby Ukrainy. 8 p. [in Ukrainian]
Zhovtan L. (2014) Poetapne formuvannia intelektualnykh umin maibutnikh pedahohiv u systemi pisliadyplomnoi osvity. [The Phased Development of Intellectual Skills in Future Teachers within the Postgraduate Education System] Pedahohichni nauky: teoriia, istoriia, innovatsiini tekhnolohii. 163-170. [in Ukrainian]
Melnychenko L. (2022) Formuvannia doslidnytskykh umin maibutnikh uchyteliv pochatkovoi shkoly zasobamy STEM-tekhnolohii [The Development of Research Skills in Future Elementary School Teachers Using STEM Technologies] : dys. ... d-ra filosofii. [in Ukrainian]
Stepaniuk K. (2015) Poetapnist formuvannia doslidnytskykh umin maibutnikh uchyteliv pochatkovoi shkoly. [The Phased Development of Research Skills in Future Elementary School Teachers] Pedahohika formuvannia tvorchoi osobystosti u vyshchii i zahalnoosvitnii shkolakh. С. 387-393. [in Ukrainian]
Uminska O. (2026) Profesiina kompetentnist vchytelia-slovesnyka v umovakh tsyfrovizatsii osvity. [Professional Competence of Language Arts Teachers in the Context of the Digitalization of Education] VI Mizhnarodna naukovo-praktychna onlain-konferentsiia «Sotsiokomunikatsiina nauka v paradyhmi smyslovykh transformatsii: suspilni vyklyky, trendy osvity i profesiinoi diialnosti». С. 242-245. [in Ukrainian]
Chornobai K. (2011) Rozvytok eksperymentalnykh umin ta navychok maibutnikh uchyteliv fizyky v umovakh intehratsii [Developing the Experimental Skills and Abilities of Future Physics Teachers in an Integrated Learning Environment]: dys. … kand. ped. nauk. [in Ukrainian]
Boud D., Keogh R., Walker D. (1985) What is reflection in learning? Reflection: turning experience into learning. P. 7– 17. [in English]
Chang Bo. (2019) Reflection in Learning. Online Learning, 23(1). P. 95-110. doi:10.24059/olj.v23i1.1447 [in English]
Costa A., Kallick B. (2008) Learning Through Reflection. Learning and Leading with Habits of Mind. 16 Essential Characteristics for Success. P. 221-235. [in English]
Gardner-Medwin A, Gahan M. (2003) Formative and summative confidence-based assessment. Proceedings of the 7th Computer-Aided Assessment Conference. Loughborough. P. 147–155. [in English]
Helyer R. (2015) Learning through reflection: the critical role of reflection in work-based learning (WBL). Journal of Work-Applied Management. P. 15-27. [in English]
Merrill D. (2002) First Principles of Instruction. ETR&D, Vol. 50, No. 3, P. 43–59. [in English]
Moon J. (2004) Reflection in Learning and Professional Development. 27 p. [in English]
Riabchun H. (2025) The potential of the person-centered approach in contemporary education: A literature review. 9th International Student Research Conference “PRIORITY AREAS AND DIRECTIONS FOR THE DEVELOPMENT OF GLOBAL SCIENCE”. P. 640-641. [in English]
Sorden S. (2013) The Cognitive Theory of Multimedia Learning. The handbook of educational theories. 2013. P. 155–167. [in English]
Van de Pol, J., Volman M., Beishuizen J. (2010) Scaffolding in teacher–student interaction: A decade of research. Educational Psychology Review, 22(3), P. 271–296. [in English]
Wain A. (2017) Learning through reflection. British Journal of Midwifery. P. 662-666. [in English]
Wong K. (2020) “A design framework for enhancing engagement in student centered learning: own it, learn it, and share it” by Lee and Hannafin (2016): an international perspective. Education Tech Research Dev. 4 p. [in English]

Ця робота ліцензується відповідно до ліцензії Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Авторське право (c) 2026 Ганна Рябчун, Валентина Фрицюк
